Zaandam > Nederlandse jood van de evacuatie op 17 januari 1942

BEER, DE (SAMUEL)


Samuel de Beer (Den Haag, 16-5-1887)1

 

Samuel de Beer, wiens echtgenote in 1940 was overleden, had een onderkomen aan de Archangelstraat 102, in de Havenbuurt. Hij werkte in de jaren '40 als los arbeider in de haven. Samuel zou het kind zijn van een ongehuwde joodse moeder en een niet-joodse vader.2 Hij kon een plaats krijgen op de zogenaamde Calmeyer-lijst. Deze lijst werd samengesteld door de Duitse ambtenaar Hans Calmeyer, die de mogelijkheid had om iemands stamboom op basis van afstammingsonderzoek 'arisch op te kleuren'.3

 

Oorlog

Samuel zou deel hebben uitgemaakt van de illegaliteit, net als zijn zoon Alfred. Hij was daarmee een van degenen uit wat wel wordt genoemd het Zaans-joodse verzet, met daarin verder mensen als Mina Blank-Smit*, Piet Bosboom*, de ondergedoken Eva Fränkel*, Harry Führer*, Ellen Inja-Weijl*, Samuel de Lange* en Hertha Poppert-Speier*.4 Ze werkten echter niet samen in een aparte joodse verzetskring.5

 

Vervolg

Samuel de Beer overleefde de oorlog. Op 24 juni 1946 stierf hij aan een hersentumor.

1 Aufstellung nr. 4 (1 pers.); Evacuatierapporten; Verklaring radiobezit; Rechnung Zentralstelle; Telefonische mededelingen van een familielid (4-10-1999); Informatie van F. de Beer uit Voorhout (30-8-2010)

2 Mededeling van een familielid

3 J. Presser in de inleiding van Mechanicus, P. In Dépôt. Dagboek uit Westerbork (p.9). Veel als joods geregistreerde personen probeerden aan vervolging te ontkomen door bij H. Calmeyer de juistheid van de registratiewijze te betwisten. Calmeyer heeft een aantal van deze herzieningsverzoeken gehonoreerd

4 Mededeling op een bijeenkomst van het Comité Waakzaamheid Racisme (18-4-1999)

5 Mededeling van Wim Blank uit Zaandam (juli 2000)


Laatste bewerkingsdatum: 2010-09-02


Zaandam 1940

 

17 jauari 1942

Samuel de Beer woont als kostganger in de Havenbuurt, bij een hospita. Politieman Hendrik van der Kraan heeft hem op 17 januari 1942 op zijn lijstje staan, maar verzegelt De Beers' woonruimte niet. Samuel is op het moment van Van der Kraans bezoek afwezig. Wel ligt er in de woning een inventarislijst van de handbagage, die door de agent-rechercheur wordt meegenomen. De Beers andere eigendommen kunnen tot nader order bij de hospita blijven. Ze vertegenwoordigen een waarde van 70 gulden, en zullen binnen drie maanden door de Hausraterfassung worden opgehaald.

Bij een tweede ronde, op 26 januari, lijkt in moeilijk leesbaar schrift genoteerd te zijn dat Samuel weduwnaar is van een 'arische' vrouw.