QUERIDO (JOP)

Jop Querido (Amsterdam, 1929)1

Met haar moeder Klara (Amsterdam, 24-6-1900) en zusje Rebecca* moest Jop in 1943 na een grootschalige razzia in allerijl Amsterdam verlaten. Verzetsman Hans Blom bracht hen onder op twee verschillende schuilplaatsen in Zaandam. Na een kleine twee maanden verhuisde Jop van haar tweede Zaandamse onderduikadres naar een gezin met drie kinderen in Zaandijk, waar ze in de huishouding kon werken.2 Eind augustus 1943 viel de politie de woning binnen en arresteerde er zowel de onderduikster als het gastgezin, het resultaat van verraad. Jop zat een nacht vast op het Zaandamse politiebureau en werd toen met een overvalwagen naar de tegenover de Joodsche Schouwburg gelegen crèche gebracht, in afwachting van transport naar het kamp. Jop over deze fase, in het boek Onderduik in West-Friesland: "Ik was negen weken ondergedoken in Zaandijk, toen ik werd opgepakt. Iemand moet mij hebben verraden dat ik daar was. Politiemannen maakten mij 's nachts wakker. Ik moest meteen mee."

Vervolg

Ze wist echter op 9 september met hulp van verzorgsters van de crèche te ontsnappen. "Zo ging ik via de naastgelegen tuin van de Hervormde Kweekschool op weg naar een tijdelijke schuilplaats." Ze werd vervolgens door Cor Wagenaar, die veel joden aan een onderduikadres hielp, achter op de motor naar de gereformeerde familie Gootjes in Heerhugowaard gebracht. "Het enige wat ik had, waren de kleren die ik aanhad, verder had ik niets meer. Cor en Annie Gootjes waren heel aardige mensen met vier kinderen. Ik kreeg een vals persoonsbewijs met de naam Lies de Graaf. Mijn echte naam, Jop Querido, mocht ik niet meer gebruiken."

Bevrijding

"Waar mijn zus was, wist ik niet. Mijn moeder was ondergedoken in Tuitjenhorn. Ik bleef steeds bang om weer verraden en opgepakt te worden." Na de bevrijding haalden haar moeder en haar zus Jop op in Heerhugowaard en keerden ze gedrieën terug naar Amsterdam. Jop: "We gingen lopend terug naar Amsterdam. Af en toe konden we een stukje meerijden met de Canadezen die ons bevrijd hadden. De angst om opgepakt te worden is nooit meer helemaal weggegaan." Haar vader, Jacob Querido (Amsterdam, 19-11-1896) stierf voor of op 31 maart 1943 in gevangenschap, ergens in Midden-Europa.

Zie verder Klara Querido-Rood* in Zaandam.