SUSCHNY (EUGEN)

Eugen Suschny (Wenen, 20-10-1895)1

Op de basislijst ontbreekt Eugens naam. Dat geldt ook voor het overzicht van door joden bewoonde huizen. Hij was vergeten en werd als laatste toegevoegd aan de aanvullende lijst. Daar staat hij genoteerd als Duitser -Oostenrijk had zich in 1938 bij het Duitse Rijk 'aangesloten'-, met als beroep directeur.

Zaandam (1920)

Eugen Suschny was in 1940 voorzover bekend de enige buitenlandse jood die zich niet vanwege het Hitler-regime in Zaandam had gevestigd. Vermoedelijk emigreerde hij vanwege de economische situatie van zijn vaderland. Daarin is hij te vergelijken met de vader van Frans Pointl*. Eugen werd ambtshalve op 2 maart 1920 ingeschreven in Zaandam, als 'Oostenrijker, zonder religie en meubelfabrikant', komend uit 'Weenen'. Zijn eerste adres was bij Maartje Kist op de Bootenmakersstraat 103. Een jaar later verhuisde hij naar de Czarinastraat 16, het huis van Jannetje Adriana Sluyter. In februari 1925 vestigde hij zich bij weduwe T. de Zeeuw op de Ooievaarstraat 43. Het is ook zijn laatst bekende adres. Zijn beroep op de kaart veranderde toen in 'correspondent'. Eugen was vermoedelijk een broer van Erna Suschny*, die rond 1939 naar Zaandam kwam en samenwoonde met Walter Kaplan*.

Westerbork

Eugen Suschny woonde ruim 21 jaar in Zaandam. Op 3 februari 1942 werd hij, na het gedwongen vertrek uit zijn woonplaats, ingeschreven in de gemeente Westerbork. Zijn naam (kerkgenootschap: "Geen gezindte") staat direct onder die van het echtpaar Stein-Schlesinger*. Eugen hoorde bij de kleine groep van vijf personen uit Zaandam die in 1945 uit Westerbork werd bevrijd. Naast hem waren dat het echtpaar Stein-Schlesinger en het echtpaar Pais-Rood*. Hij kon zolang in Westerbork blijven, omdat zijn naam op de Stammliste van eind september 1944 stond. Dat betekent dat hij vanaf januari 1942 een onmisbare functie in het kamp had verworven en/of familie en bekenden op sleutelposities had. Dat zal ook voor de twee bovengenoemde echtparen hebben gegolden.

Bevrijding

Op 12 april 1945 werd Westerbork bevrijd door Canadese troepen. Er waren nog 296 Duitstalige vluchtelingen en 569 Nederlanders.2 Twee weken later werd het kamp in tweeën gedeeld en ook Verblijfs- en Bewaringskamp voor 'foute' Nederlanders. Er zouden uiteindelijk 8000 NSB'ers, SS'ers, leden van de Jeugdstorm en andere van collaboratie met de nazi's verdachte mensen worden opgesloten.3 Een groot deel van de joodse oud-gevangenen kreeg de opdracht de nieuwe groep van mannen, vrouwen en kinderen te bewaken. Ze werden daarbij geholpen door oud-verzetsleden van de Binnenlandse Strijdkrachten (BS) en door het Militair Gezag. Er ontstond een machtsstrijd, er was chaos en willekeur. Om de gezondheid van de 'foute' Nederlanders bekommerde men zich nauwelijks. In de eerste vier maanden stierven 89 geïnterneerden. Of Eugen Suschny ook bij de bewakers hoorde is niet bekend.

Zaandam

Eugen werd op 28 juni 1945 ontslagen, evenals Bernhard Stein en Else Stein-Schlesinger*. Hij keerde terug naar Zaandam, waar hij opnieuw kwam te wonen aan de Ooievaarstraat 43.4

Verwanten

Ook Erna Suschny en Walter Sally Kaplan* overleefden de Sjoa. Zij emigreerden naar New York.