Zaandam > Joodse onderduiker

CORPER (JOSEPH)


Joseph (‘Jopie’) Corper (Amsterdam, 8-1-1919)1

Joseph Corper woonde het eerste oorlogsjaar met zijn ouders en zus Hanna Flora in de Amsterdamse Swammerdamstraat 25 II. Net als hen zou hij de oorlog niet overleven, ondanks een onderduikperiode in onder meer Zaandam.

Arbeiderspers
Joseph werkte als journalist bij het Zaans Volksblad, de Zaanse editie van dagblad Het Volk. Hij was gestationeerd bij het filiaal van de Arbeiderspers in Zaandam, dat zich bevond aan de Wilhelminastraat 23 (na de door de Duitsers verplichte hernoeming werd dat de Raadhuisstraat; aan levende leden van het Nederlandse koningshuis mocht niet worden gerefereerd). De Arbeiderspers kreeg opdracht om per 25 januari 1941 de joodse medewerkers te ontslaan. Van de zeven Zaandamse medewerkers kwam alleen Joseph Corper in aanmerking. Bedrijfsleider Dirk van Onselder kreeg per vertrouwelijke brief d.d. 28 januari van hoofd personeelszaken H. Jansen de taak om Corper weg te sturen. “Ingesloten doen wij  toekomen een ontslagbrief voor den heer J. Corper, die op last van de Duitse autoriteiten met ingang van morgen moest worden ontslagen, met verzoek voor uitreiking aan hem wel te willen zorgdragen.” Corper kreeg nog wel drie maanden lang een half maandsalaris van de Arbeiderspers. Van Onselder zou later Marcus Lewin* aan een onderduikadres in Zaandam helpen.

Huwelijk
Joseph trouwde op 18 januari 1942 met de japonnenknipster Jans Kolm (Amsterdam, 26-12-1918). Zij woonde bij haar ouders in de Amsterdamse Krugerstraat 3 II. Joseph dook met behulp van zijn Arbeiderspers-collega Greetje Stolp onder. Zij bezorgde hem in 1942 een plek in haar ouderlijke woning aan de Belgischestraat 27 in Zaandam. Er werd voor Joseph en Jans een nieuwe identiteit georganiseerd, inclusief de noodzakelijke documenten en een huisje in een Noord-Hollands dorp. Maar Jansje kon niet tegen de druk en zei: “Polen kan niet zo erg zijn als dit opgejaagde leven.” Het echtpaar meldde zich ‘vrijwillig’ bij de autoriteiten en belandde via Westerbork in Auschwitz. Daar stierven ze op 31 januari 1944. Ook de ouders en enkele andere gezinsleden van Jans en Joseph overleefden de jodenvervolging niet.

1www.joodsmonument.nl; www.archiefoosterhuis.nl; IISG-archief Arbeiderspers, nummer 172

Laatste bewerkingsdatum: 2012-03-09


Zaandam 1940, detail kaart Zaanstreek (collectie Gemeentearchief Zaanstad)