LOOY, VAN-SMIT (VIOLENTE/LENIE)
Gezin Violente ('Lenie') van Looy-Smit (Amsterdam, 2-6-1914)1
Violente was een zuster van Saul Smit* en Mina Blank-Smit*. Lenie werkte als 'winkeljuffrouw' bij de Hema. Ze trouwde op 27 april 1938 met de niet-joodse Cornelis ('Kees') Johannes van Looy (Velsen, 31-8-1909), drie maanden na de dood van haar moeder.
Voor de oorlog
De uit Wormerveer afkomstige Kees werkte bij de essencefabriek van Polak & Schwarz* in Zaandam. Hij staat met tien collega's op een foto uit 1940 van de afdeling Holland (zie Daniël Preso*). Haar vader Levie* en zuster Mina trokken na de dood van moeder Sara Smit-Melkman in bij het jonge echtpaar, dat op de Saenredamstraat 15 woonde. Levie vertrok eind 1940 naar Amsterdam, waar hij hertrouwde.
Naar Amsterdam?
Lenie en Kees moesten aanvankelijk net als alle joodse en half-joodse huishoudens in januari 1942 naar Amsterdam vertrekken. Tijdens deze operatie bleek dat zij ook naar familie in Wormerveer konden gaan. De 'evacuatie' van Wormerveer was op 22 april 1942. Gemengd gehuwden konden na de proef met de jodenevacuatie van Zaandam bijna altijd in hun woonplaats blijven. Zo ook Lenie en haar man. Ze woonden op de Wormerveerse Acacialaan 20. Het echtpaar Van Looy-Smit viel wel onder de belastende regels voor gemengde huwelijken. Kees van Looy had zeker steun van het bedrijf waar hij werkte, Polak & Schwarz. Op 10 juli 1943 werd een eerste kind geboren, Johan.
Vervolg
Het gezin kwam de oorlog heelhuids door. Men verhuisde terug naar Zaandam. Op 20 juni 1947 kwam dochter Sonja ter wereld.
1 Weitere Aufstellung nr. 12; Evacuatierapporten; Gezinskaart; Mededelingen van Wim Blank (1998)
.jpg)
17 januari 1942
Een Zaanse politieman heeft op 17 januari 1942 zowel de naam Violente van Looy-Smit als die van haar zuster Mina Smit vermeld staan op een briefje met joodse adressen uit de Schildersbuurt. Mina woonde tot één dag tevoren ook op Saenredamstraat 15, maar was na de aankondiging van de 'evacuatie' dankzij een spoedprocedure met haar Wormerveerse verloofde getrouwd en stond nu daar ingeschreven. Zeker is dat Lenie en Kees bij de eersten horen die bezoek krijgen van de politieman. Hoewel Lenie de vrouw van een 'arisch' gezinshoofd is, moet het echtpaar de huissleutels en een inventarislijst van handbagage inleveren en vertrekken. Politieman R. Pel -later een bekend verzetsstrijder- verzegelt het huis.2 Een andere politieman, G., kent het echtpaar en haalt hen op van station Zaandam. "Gemengd gehuwde joodse vrouwen kunnen blijven", weet G. Zij mogen ook hun meubels houden. Lenies broer Saul en zijn gezin, gemengd gehuwd, moeten die dag wel met handbagage naar Amsterdam. Lenie en Kees van Looy verlaten desondanks die dag Zaandam en gaan naar Wormerveer. Daarheen kunnen ze nog officieel verhuizen. Na twee weken mogen ze hun spullen uit Zaandam halen.3 Voor de familie Smit, waarvan drie leden worden getroffen door de Duitse maatregelen, zijn de procedures uiterst verwarrend. Het feit dat rechercheur Pel op dat tijdstip nog niet de SS-bepaling kan weten, is hen niet bekend.
2 Mededeling van Lenies zwager Wim Blank (1998)
3 J. Presser dacht dat alle gemengd gehuwden twee weken later weg moesten, met hun meubels (o.c. I, p. 205)