MARS-DE JONG (VROUWTJE/FLOORTJE)
Gezin Vrouwtje ('Floortje') Mars-de Jong (Alkmaar, 5-4-1897)1
Vrouwtje was de jongste dochter van Salomon de Jong en Elsje de Jong-Lelie*. Ze trouwde op 27 februari 1921 met banketbakker Cornelis ('Cor') Mars (Zaandam, 18-1-1896). Het echtpaar ging wonen aan de Oostzijde 84. Hun zoon Jan werd geboren op 22 juli 1922. In november 1926 verhuisde het gezin naar Oostzijde 105. Floortje Mars werkte in de banketzaal. Zij was een kleine, pittige vrouw en in Zaandam erg geliefd.
Naar Amsterdam?
Over het vertrek van Floortje Mars uit Zaandam in januari 1942 vertelde Barbara (Vollmann-) Petersen*: "Het was heel de tijd: Wel weg, niet weg? Amsterdam of Zaandam?" Floortje Mars woonde een tijdje bij haar zuster Judith en in een pension aan de Jodenbreestraat. Ze kwam na verloop van tijd terug naar Zaandam. Ze droeg er de jodenster. Zij en haar gezin overleefden de bezetting, evenals haar broer Simon* en diens gezin.
Verwanten
Haar moeder Elsje de Jong-Lelie werd op 28 mei 1943 in Sobibor vermoord. Haar zus Judith Hijman-de Jong, haar man en drie kinderen kwamen eveneens om in de Sjoa.
Vervolg
Zoon Jan Mars2, in de familie 'jiddigene -joods geboren - Jan' genoemd, was onder meer gevangene van de Gestapo in Apeldoorn. Hij overleefde de oorlog en trouwde op 8 april 1948 met Johanna Bruinse. Ze kregen op 18 oktober 1949 een dochter, Patricia Jeanne Jacqueline. Het gezin emigreerde na de oorlog naar de Verenigde Staten. Jan dreef daar een hotel en verbleef op zijn boerderij. Jan was in de herfst van 1998 terug in Zaandam.3 Hij stond in de krant in verband met een prent van schepen, akkers en een koe die zijn vader in marsepein had nagemaakt. De schepping van Jans vader stond in de jaren '30 in een geïllustreerd weekblad. Grootvader Mars had toen een antiekzaak in Zaandam en bezat het oorspronkelijke 'schilderij': een in reliëf geperst tafereel van Hollands welvaren. Jan Mars overleed op 13 januari 2006.
1 Politiebriefje 17 januari 1942 agent Van der W. ('C. Mars' met potlood); Evacuatierapporten; Gezinskaart; Mededelingen van Saul Smit (1998), B. Vollmann-Petersen (1998), J. Moes (maart 1999) en P.J.J. Mars (29-4-2011)
2 Brief van Jan Mars, Verenigde Staten (januari 2001)
3 Dagblad Zaanstreek, 10 oktober 1998
17 januari 1942
Tijdens de 'evacuatie'-ronde van januari 1942 wordt Floortje Mars vergeten. Haar naam staat niet bij de andere gemengd gehuwde vrouwen op de aanvullende lijst. De bakkerszaak staat ook niet op de bedrijven- en huizenlijst. Pas op het politiebriefje van 17 januari 1942 komt haar naam voor. De controlerende politieman schrijft in zijn rapport: "Gedurende bezoek telefoon van Olffers: vertrek fam. Mars uitgesteld." Chef Olffers kreeg zijn instructie van SS-autoriteit Willy Lages. Op de aanzegronde van 26 januari staat het gezin wel op de lijst. Voor 1 februari moeten ze naar een Amsterdamse jodenbuurt vertrekken. De meubels mogen mee. Als rechercheur H. van der Kraan op 2 februari checkt of het gezin weg is, stelt hij vast: "Mars en zoon in de woning aanwezig, de vrouw is in Amsterdam aan de Zandstraat." Haar zuster Judith Hijman* woont daar op nummer 28. Uit het laatste evacuatieoverzicht, van midden februari 1942, wordt duidelijk dat SS-Hauptsturmbannführer Wörlein persoonlijk heeft beslist dat Cor Mars zijn bakkerij voorlopig kan voortzetten. Begin maart zijn Cor en Jan Mars zeker nog in de stad. Burgemeester Van Ravenswaay noemt hen op 7 maart echter niet bij degenen die nog in Zaandam zijn.