TWIST, VAN-SCHUITEVOERDER (JANSJE)
Gezin Jansje van Twist-Schuitevoerder (Amsterdam, 7-6-1919)1
Pettenmaakster Jansje trouwde in augustus 1939 met de niet-joodse Cornelis Johannes van Twist (Willemstad, 4-11-1918). Het echtpaar Van Twist ging in Zaandam wonen, op Ankersmid 8. In 1942 woonde het gezin in een arbeiderswoning aan de Sophiastraat 23, een niet meer bestaande zijstraat van de Hoogendijk.
Jansje
Jansje was in 1928 met haar ouders Isaac* en Rachel Schuitevoerder* en haar vier zussen van Amsterdam naar Oostzaan verhuisd. De familie had er een woning op het Weerpad (nu Kerkstraat). Haar vader had aan huis een winkel in tweedehands spullen. De drie oudste dochters gingen tussen 1928 en 1932 het huis uit. De twee jongsten, Esther* en Jansje, bleven thuis. Esther trouwde in december 1938 met Isaak Poppelsdorf* en verhuisde in het najaar van 1940 naar Zaandam. Ten tijde van de 'evacuatie' woonde zij in dezelfde straat als Jansje, op nummer 13.
Cornelis
Cornelis van Twist was het vierde kind van 'scheepmaker' Willem van Twist (Willemstad, 30-7-1884) en Jenneke Dubbelman (Willemstad, 23-7-1887). Ouders en kinderen waren Nederlands-Hervormd. De familie Van Twist was op 5 mei 1927 naar Zaandam gekomen en woonde op een schip. Dit lag aangemeerd bij het Blauwepad 54, een niet meer bestaand pad bij de Westzijde. In 1936 verhuisde men naar een ligplaats aan het Hollandschepad 60, bij de Verkadefabrieken. De oudste broer van Cornelis was schipper, de tweede cacaobewerker.
Vertrek
Volgens de aanvullingslijst met joodse inwoners bestond het gezin Van Twist-Schuitevoerder in 1942 uit drie personen. Het echtpaar had vermoedelijk een kind gekregen.
Vervolg
Het gezin was aan allerlei bepalingen voor gemengd gehuwden onderworpen, maar overleefde wel de oorlog. Dat gold niet voor de ouders van Jansje en voor haar zusters Sara en Esther.
1 Weitere Aufstellung nr. 15 (3 pers.); Evacuatierapporten; Gezinskaart Willem van Twist; Historische collectie Jelle Brinkhuijsen Oostzaan
.jpg)
17 januari 1942
Op het briefje van politieman H. staan op 17 januari 1942 zeven Nederlandse namen. De laatste hoort bij de enige gemengd gehuwde persoon, Jansje van Twist-Schuitevoerder. Haar naam is doorgestreept. De opdracht van SS-man Lages om joodse vrouwen die een 'Arische man' hebben uitstel te geven, is blijkbaar al bekend voordat de politieman op pad gaat. Of het gezin met handbagage klaar stond voor vertrek naar Amsterdam is onbekend. Wonderlijk is dat de joods gehuwde zus van Jansje, Esther Poppelsdorf*, die in dezelfde straat woont, op geen enkel lijstje van 17 januari voorkomt. Beide zusters zullen hierover in verwarring zijn geweest. Op dinsdag 27 januari doet politieman M. het echtpaar de aanzegging de gemeente binnen vijf dagen te verlaten, zoals dat ook gebeurt bij vier andere gemengd gehuwde Nederlandse vrouwen en twee Duitse gemengd gehuwden. Men moet naar een jodenbuurt in Amsterdam verhuizen en mag de meubels meenemen. De slachtoffers horen het politiebureau van hun vertrek in kennis te stellen. Aangenomen mag worden dat het gezin Van Twist-Schuitevoerder gegaan is. In latere politierapporten komt hun naam niet meer voor.