Zaandam > Nederlandse jood van de evacuatie op 17 januari 1942

VET-WEINBERG (ENGELTJE/LIENTJE)


Weduwe Engeltje ('Lientje') Vet-Weinberg (Groningen, 8-8-1892)1

 

Engeltje was de tweede echtgenote van Wolf Vet (Zaandam, 6-6-1872). Hij was in 1904 in Baarn getrouwd met Rebecca Meijers (Baarn, 12-11-1871). Rebecca was de zuster van de slager op de Gedempte Gracht 18, Meijer Meijers (Baarn, 2-11-1872). Een andere zus, Marianne, logeerde vaak bij Wolf en Rebecca. Wolfs beroep luidde enige tijd 'bediende', voordat hij 'goudsmid' en 'firmant' werd. Rebecca overleed eind 1924.2

 

Twee zusters

In januari 1925 hertrouwde Wolf. Zijn vrouw werd de twintig jaar jongere Engelina Weinberg uit Groningen. Ze was een zus van Arnolds echtgenote Betty Weinberg*. Hun adres bleef bij de zaak op Westzijde 46, tot die eind 1931 sloot. Toen ging het echtpaar aan de Gedempte Gracht 90 wonen. Binnen twee jaar verhuisden ze naar de Vinkenstraat 5, aan de achterkant van de Gedempte Gracht. Er is een mooie buitenfoto bewaard van eind jaren '30 waarop Engeltje, in een feestelijke bolletjesjurk achter haar man Wolf staat. Hij zit in een rotanstoel, zij heeft de linkerhand op zijn schouder. Misschien was het zijn 65ste verjaardag. Wolf Vet overleed op 22 maart 1940, 67 jaar oud. Hij werd ter aarde besteld op de joodse begraafplaats aan de Westzanerdijk.

 

Auschwitz

Engeltje Vet-Weinberg heeft na haar verdrijving uit Zaandam lang overleefd in Amsterdam. Was zij ondergedoken of had zij een stempel dat haar van deportatie vrijwaarde? In januari 1944 verbleef ze in Westerbork, net als haar schoonzuster Susanna. De meeste Nederlandse joden waren toen al gedeporteerd naar vernietigingskampen. Op 12 januari kwamen 120 personen aan, voornamelijk onderduikers uit Amsterdam en Arnhem. Engelina Vet ging op 25 januari op transport naar Auschwitz. "Bij vliegende storm en gutsende regen is een transport van duizend man naar Auschwitz vertrokken. Weer in beestenwagens. Het hoofdaandeel heeft de s[straf]-barak geleverd: vijfhonderd negentig man. De rest, de jonge mannen van de Alijah, oude mannen van het ziekenhuis, en eenendertig kleine, naamloze kinderen, die in het Weeshuis lagen. (...) Nog altijd weet men niet, wat er met de gedeporteerde Joden in Polen gebeurt", aldus Philip Mechanicus.3 Engeltje Vet-Weinberg (51) werd op 28 januari 1944 onmiddellijk na aankomst door vergassing omgebracht.

 

Verwanten

Op dezelfde dag werd in Auschwitz haar schoonzuster Susanna Vet (63) vermoord. Haar nichtje Julie was op 4 juni 1943 vergast in Sobibor, haar zuster Betty met echtgenoot Nol Vet op 3 september 1943 in Auschwitz.

Meijer Meijers overleed op 22 augustus 1942 in Den Haag. Marianna Elisabeth Meijers werd op 30 april 1943 in Sobibor vermoord.

 

1 Aufstellung nr. 89 (1 pers); Evacuatierapporten; Rechnung Zentralstelle; H8; G35; Gezinskaart; www.joodsmonument.nl; Genlias; Informatie van Henk Krigee uit Zaandam (26-6-2010)

2 Haar naam staat vermeld op de grafsteen van Wolf Vet

3 Mechanicus, o.c. (p. 260)

 


Laatste bewerkingsdatum: 2010-06-26


Achterkant woning Gedempte Gracht 16, rond 1939. Achter v.l.n.r.: Betty Vet-Weinberg, Nol Vet, Engeltje Vet-Wijnberg, Wolf Vet, Trijntje IJff (verkoopster). Voor: Julie Rika Vet (collectie Gemeentearchief Zaanstad)


Grafsteen Rebecca Vet-Meijers, begraafplaats aan de Westzanerdijk, Zaandam (foto Pim Ligtvoet)


Grafsteen Wolf S. Vet, begraafplaats aan de Westzanerdijk, Zaandam (foto Pim Ligtvoet)

 

17 januari 1942

De naam E. Weinberg komt op 17 januari 1942 voor op twee politiebriefjes. Op het briefje van H. is haar adres op de Bootenmakersstraat 68. Dit is de woning van de familie Poppert. Hij rapporteert: "Dit perceel is momenteel onbewoond, daar de familie welke het heeft bewoond [Poppert] eenigen tijd geleden is verhuisd. Weinberg is inwonend geweest, maar eenigen maanden vóór het vertrek der bewoners verhuisd. Haar tegenwoordige adres is onbekend." Het is een wonderlijke notitie. Heel Zaandam weet dat de weduwe Vet in de Vinkenstraat woont. Het probleem kan liggen in de niet bekende meisjesnaam 'Weinberg'. Misschien verwart men de naam met 'Steinberg', de moeder van Selma Eisendrath-Juchenheim* die op de basislijst het adres van de Popperts heeft. Hoe het ook zij, op het briefje van agent A. komt Engeltjes naam opnieuw voor, nu als bewoner van de Vinkenstraat 5. Hij noteert geen bijzonderheden. Engeltje Vet gaat naar Amsterdam. Haar woning staat op de naam van de firma S.I. Vet en wordt de familie definitief ontnomen. Het huis van Engelina Bartels-Drukker* aan de Vinkenstraat 126 is van de inmiddels overleden Wolf Vet geweest. Die zal nu haar of de firma Vet worden afgenomen. Een moeilijk te ontcijferen aantekening op de rekening van de Zentralstelle, behorend bij het niet-joodse adres Gedempte Gracht 15, zou over Engeltjes inboedel kunnen gaan. Die wordt geschat op 475,50 gulden.