Bierman (Lenny)

Laatste wijziging: 25 april 2016

Lenny Bierman (Amsterdam, 28-8-1942)1

Lenny is de dochter van Isaac Bierman (Amsterdam, 18-12-1905) en Seline Bierman-Canes (Amsterdam, 1-4-1912). Isaac was koopman in textiel, zijn vrouw was naaister. Het gezin woonde in 1941 in de Amsterdamse Jan Lievensstraat 52 I.

Ouders

Eind juni 1943, vlak voor Isaac en Seline werden opgepakt en naar Westerbork gestuurd, gaven ze hun tien maanden oude dochtertje via de buren aan de ondergrondse. Ze was ingepakt in een dekentje met daarin ook het trouwboekje van haar ouders. In het trouwboekje was een pasfoto geplakt van Isaac en Seline, alsmede een foto van Lenny en Seline uit december 1942. Dat waren tot 1999 de enige beelden die Lenny van haar ouders had. Zij werden met het transport van 29 juni 1943 naar Sobibor gedeporteerd. “Vandaag is weer een transport van tweeëntwintighonderd personen naar het Oosten vertrokken. Onze rust heeft dus slechts drie weken geduurd. Met dit transport zijn driehonderd zieken meegegaan en 150 s-gevallen, ondergedokenen die gisterennacht waren aangekomen en zoals ze reilden en zeilden, zonder enige uitrusting, zijn doorgezonden”, aldus Philip Mechanicus in In Dépôt. Op 2 juli 1943 werden de ouders van Lenny onmiddellijk na aankomst in Sobibor vergast.

Schaap-Kaaper

Lenny is niet, zoals veel joodse kinderen, in de crèche van de Hollandsche Schouwburg geweest. Wel werd zij door de daarbij betrokken Trouw-groep rond Willem Brinkman naar Zaandam vervoerd. Lenny hoorde later dat ze door een dokter en een verpleegster was gebracht, vermoedelijk naar de woning van Hendrik en Marijtje Schaap-Kaaper aan de Klaas Katerstraat 19. Hun woning fungeerde vaker als doorgangshuis. Bij Hendrik en Marijtje kwam eind augustus 1943 ook de kleine Marcus Degen* terecht. Het echtpaar Schaap had acht zonen en een dochter.

Schaap-Gräfe

Zoon Gerard en zijn vrouw Hilda Schaap-Gräfe namen Lenny in hun gezin op. Waarschijnlijk hadden zij zich in de gereformeerde kerk als onderduikgezin gemeld. Gerard en Hilda Schaap woonden tijdens de oorlog op de Ganzenwerfstraat 32. Gerard zat in het verzet en had een depot voor de illegale krant Trouw. Ondanks het feit dat er NSB’ers in de straat woonden, was er geen verraad. De kleine Lenny was erg welkom in het gezin Schaap. Ook de ouders van Hilda voelden zich betrokken. Lenny was voor hen het eerste kleinkind.

Lees meer

Fokker

Gerard Schaap werkte op de afdeling personeelszaken van het metaalbedrijf Hemweg in Amsterdam-Noord. Dergelijke bedrijven konden voor een deel van hun personeel vaak vrijstelling verkrijgen van de Arbeitseinsatz. Later werkte hij bij de vliegtuigbouwer Fokker. Dat werd hem door verzetsmensen wel kwalijk genomen. Gerard vond echter dat hij in zijn functie de Duitsers kon tegenwerken en werknemers kon helpen. In maart 1944 beviel Hilda van een dochter, Marian. Met vier personen kwam het gezin het laatste oorlogsjaar door.

Pleegouders

Na de bevrijding bleek dat Lennys ouders de vervolging niet hadden overleefd. Door het enig overgebleven familielid werd een rechtszaak om de voogdij aangespannen. Die kwam op 17 juni 1948 voor en werd niet ontvankelijk verklaard. Na de uitspraak in hoger beroep op 27 oktober 1948 werd besloten dat Lenny bij Gerard en Hilda Schaap zou blijven. Lenny voelde zich er thuis. Tijdens een kinderruzie hoorde Lenny: “Je woont niet bij je echte vader en moeder!” Thuisgekomen met dat verhaal vernam ze van haar pleegouders dat haar echte vader en moeder er niet meer waren en dat zij daarom voor haar zorgden. Gedurende de oorlog werd Lenny om veiligheidsredenen Elly genoemd. Na de oorlog kreeg zij haar oorspronkelijke roepnaam terug, maar deze verandering heeft op haar geen grote indruk gemaakt.

Vervolg

Uit het huis van haar ouders kwam na de oorlog nog de industriële naaimachine van haar moeder, een haardsetje om de kachel mee op te poken en een rekje met 78-toerenplaten boven water. De rest van de bezittingen werd kennelijk door derden geconfisceerd. Voor Hendrik en Marijtje Schaap-Kaater is in Israël op 23 april 1958 een boom geplant, ter gelegenheid van het tienjarig bestaan van de staat Israël. Tot haar huwelijk woonde Lenny bij haar pleegouders in huis. Zij trouwde op D-day 6 juni 1966 met Jaap J.A. van Kesteren. Het echtpaar kreeg twee kinderen: Esther Ingeborg (27-3-1968) en Patrick Anthonie (3-11-1971).

Voetnoten

1 Mededelingen van Lenny van Kesteren-Bierman uit Loenen aan de Vecht (december 2006); www.joodsmonument.nl