Bonnewit (Benedictus/Ben)

Laatste wijziging: 25 april 2016

Benedictus (‘Ben’) Bonnewit (Amsterdam, 16-7-1907 – Alkmaar 16-2-1998)1

Benedictus was een zoon van de handelsreiziger/winkelier Nathan Bonnewit en Elsje Bonnewit-Pauer. Hij trad op 27 juni 1934 in Den Haag in het huwelijk met Eva Fresco (Den Haag, 15-4-1909 – Amersfoort, 6-7-1984). Ben werd net als zijn vader handelsreiziger.

Sobibor

Het gezin Bonnewit woonde in februari 1941 in de Amsterdamse Zoomstraat 34 I. Ben en Eva kregen twee kinderen: Nico (Amsterdam, 30-7-1936) en Lodewijk (‘Lody’) (Amsterdam, 28-2-1940). Ze zouden, nadat hun Amsterdamse onderduikadres was verraden, allebei op 21 mei 1943 worden vermoord in Sobibor. Hun ouders waren op dat moment in Heiloo ondergedoken, bij de familie Van Lieshout aan de Kerkelaan H73 (de latere Spoorlaan).

Heiloo

Van Ben Bonnewit is bekend dat hij onder de schuilnaam Ben Bonnema onderdak vond in Santpoort,  Zaandijk, Bloemendaal en Heiloo. In die laatste gemeente kwam hij achtereenvolgens bij de families Zonderhuis, Bakker, Roest en tenslotte Van Lieshout terecht. Alie Roest, die als kind het echtpaar meemaakte in haar ouderlijke woning aan de Heerenweg F59, herinnerde zich het volgende: “Ze hadden al op een aantal andere adressen gezeten voordat ze bij ons kwamen. Het was wel een beetje riskant, er woonden nogal wat NSB-sympathisanten in de buurt. (…) De heer Bonnewit, ik noemde hem oom Ben, kwam voor de oorlog als reiziger in textiel regelmatig bij mijn ouders. Zodoende kende hij ons al langer.” In Heiloo maakte het echtpaar Bonnewit de bevrijding mee. Ze kregen een huis van een voormalige NSB’er toegewezen aan de Ewislaan 7A/8 in Heiloo.

Joodse gemeente

Na de oorlog pakte Ben Bonnewit zijn baan als handelsreiziger weer op. Hij werd tevens de nestor van de joodse gemeente in Alkmaar. Hij was er 43 jaar bestuurslid. Bij zijn veertigjarig jubileum ontving hij een koninklijke onderscheiding. Verder leidde hij tot zijn 89-ste de sjabbat, feestdagen en seider in het Amersfoortse Sinai Centrum, waar zijn vrouw jarenlang verbleef. De eetzaal van het Sinai Centrum werd naar hem vernoemd.

Stolpersteine

Bij het adres Spoorlaan 4 in Heiloo zijn in 2017 Stolpersteine geplaatst ter herinnering aan de kinderen Bonnewit. In 2018 is daar een plaquette aan toegevoegd met de namen van hun ouders, opdat het gezin weer herenigd zou zijn.

Voetnoten

1 http://tc.usc.edu; http://home.hccnet.nl/r.bobbe/huisman/huisman.htm; http:avekoth.org; www.jhm.nl; www.joodsmonument.nl; Graaf, J. de en Graaf-Gieltjes, J. de, Heiloo, een dorp in oorlogstijd; Informatie van Martien Swart (10-5-2018), Uitkijkpost (9-5-2018)