Polak (Abraham/Bram)

Laatste wijziging: 27 april 2016

Abraham (‘Bram’) Polak (Amsterdam, 9-3-1921 – Haarlem, 23-2-2011)1

Bram Polak, werkzaam bij een verzekeringsmaatschappij, was een zoon van David Polak en Rachel Polak-van Win. Hij woonde met zijn ouders en broer aan de Lorentzkade 52 in Haarlem en dook medio december 1943 één nacht onder bij de familie Zaaijer-Vlind in Westzaan en vervolgens langduriger bij een onbekende familie in Assendelft. Hij overleefde de oorlog.

Assendelft

In zijn memoires schrijft Bram Polak het volgende over zijn verblijf aan de Genieweg in Assendelft: ‘De man was overtuigd communist en zat in het verzet en was werkzaam bij de firma Polak en Schwarz in Zaandam. De voeding was zeer sober en mijn onderkomen was bepaald niet riant. Ik voelde mij daar niet op mijn gemak. Ik herinner mijn nog als de dag van gisteren hoe in het “alcoholvrije” gezin op 31 december 1943 klokslag 12 uur het glas werd geheven met… limonade! Veel belangrijker dan dat was de omstandigheid dat ik uit de handen van de Duitsers bleef en dat ik nog leefde! Als de “kust veilig” was, dan fietste ik met bekenden door Assendelft. Des zondags ging ik regelmatig de warme maaltijd nuttigen bij de familie Zuidervaart, wonende naast de Rooms-Katholieke Kerk van Assendelft. Als onderduiker werd ik daar goed behandeld.’

Onopvallend

‘Ik ging door voor “onderduiker” en droeg altijd onopvallende kleding en schoeisel. Door de week klompen en op zondag schoenen. Als de klompen versleten waren en er nieuwe moesten komen dan werden deze nieuwe, witte klompen eerst zodanig door mij bewerkt dat zij er niet nieuw meer uitzagen. Zo diende elke opvallendheid vermeden te worden. Aangezien er steeds meer aanwijzingen kwamen dat er een razzia in Assendelft op handen was, werd het raadzaam geacht dat ik naar een veiliger oord zou worden “overgeplaatst”.’ In de middag van 8 mei 1944 fietste Bram Polak daarom van Assendelft naar Hoorn. In de navolgende maanden verbleef hij in Beets, waar hij ook actief werd in het plaatselijk verzet.

Na de oorlog

Ook de ouders van Abraham Polak bereikten heelhuids de bevrijding. Op 16 april 1947 trouwde Bram Polak met Aaltje Femmige van Dijk (Ambt Hardenberg, 14-1-1920). Hij had haar leren kennen op zijn onderduikadres in Beets. Abraham en Aaltje kregen vier kinderen.

Zie ook Abraham Polak* in Westzaan.

1 Informatie van Henk Krigee uit Zaandam (27-8-2009); Overlijdensadvertentie Abraham Polak; NIOD-Memoires Abraham Polak